Sabon Kwamishinan Kasa Na Kano Ya Kama Aikinsa

Sabon kwamishinan ma’aikatar kasa da tsare-tsare ta jihar Kano, Alhaji Abduljabbar Umar Garko ya fara aiki tare da alkawarin daukar kowa da kowa.

A Sanarwar da Jami'in hulda da jama'a na ma'aikatar Murtala Shehu Umar ya sanyawa hannu,  yace Abduljabbar Garko ya bayyana haka ne a lokacin da yake jawabi ga ma’aikatan ma’aikatar a dakin taro na ma’aikatar bayan zagaya ofisoshin da misalin karfe 8:00 na safe.

Kwamishinan ya bayyana ma’aikata a matsayin abokan hadin gwiwa da ake ci gaba da yi inda ya bukace su da su bayar da cikakken goyon baya da hadin kai ga wannan gwamnati ta Alhaji Abba Kabir Yusuf a kokarinta na farfado da harkokin kula filaye a jihar.

“Muna kan mulki ba yakin neman zabe ba ne, don haka ya zama dole mu samar da ayyuka masu inganci da shugabanci nagari ga daukacin ‘yan jihar Kano, kuma za mu cimma hakan ta hanyar ba da goyon baya da hadin kai.” Inji Garko.

"A matsayina na kwamishina a wannan ma'aikatar, zan ba ka damar gudanar da ayyuka cikin 'yanci bisa ga ka'idojin ma'aikatan gwamnati ba tare da tsangwama ba". Kwamishinan ya jaddada.

Ya nuna jin dadinsa da yadda ake gudanar da aiki a kan lokaci da kuma yadda ya ga dama a lokacin da ya ziyarci kusan dukkanin ofisoshin kuma ya bukace su da su ci gaba da wannan dabi’a.

Daga nan sai Kwamishinan ya yi alkawarin yin duk mai yiwuwa bisa ga hurumin da ya kayyade don dawo da martabar ma’aikatar.

Abduljabbar Garko ya yabawa Babban Sakatare, Isiyaku Alhaji Umar, Darakta Janar na Kano Geographic Information System (KANGIS), Dokta Dalhatu Aliyu Sani, Mai Ba Gwamna shawara na musamman kan harkokin filaye, Hajiya Hadiza Sani Gadanya, babban mataimaki na musamman, SA Land Alhaji Ahmad. , Daraktoci da mataimakansu da sauran ma'aikatan bisa kyakkyawar tarbar al da aka yi masa

A nasu jawabin, babban Sakataren ma'aikatar, Isiyaku Alhaji Umar, Darakta Janar na Hukumar KANGIS, SA Land da SSA  sun yi alkawarin ba shi dukkan goyon baya da hadin kai.

Rashawa: Yau Za A Ci Gaba Da Shari’ar Ganduje

Wakilin majiyarmu a kotun ya ruwaito cewa lauyoyin bangarorin sun zauna, ana jiran isowar alkalin kotun.

Za a ci gaba da zaman ne bayan gaza gurfanar da Ganduje da sauran wadanda ake zargi a lokacin zaman farko ranar 17 ga wata, a shari’ar da hukumar yaki da almundahana ta jihar Kano ta shari’ar da shigar kara.

Hukumar na zargin Ganduje da mai dakinsa da dansa da wasu makusantansa da laifuka takwas da suka danganci rashawa da karkatar da dukiyar al’umma.

ِShugaban hukumar, Muhyi Magaji Rimin Gado, ya zargi gwamnatin Ganduje, da karkatar da kudaden kananan hukumomi Naira biliyan 51.3.

A cewarsa, hukumar ta bankado yadda tsohuwar gwamnatin ta ciri Naira miliyan 600 daga asusun gwamnatin Kano zuwa wani kamfani da Ganduje yake darakta kuma mai dakinsa ce ke gudanar da asusunsa.

Muhuyi ya ce za su gabatar da shaidu da hujjoji 15 kan zargin da ake wa tsohon gwamnan a gaban a gaban Babbar Kotun Jihar Kano.

Sai dai rashin bayar da sammaci ga Ganduje da matarsa da dansa da wasu mutane biyar ya kawo tsaiko ga gurfanar da su a ranar 17 ga wata.

Masu gabatar da kara lauyoyin gwamnati sun bayyana cewa ba su sami damar bayar da sammaci ga wadanda ake kara ba saboda wasu daillai.

Sun yi kokarin kotun ta ba su damar bayar da sammaci ga wadanda ake kara ta wasu hanyoyin daban.

Sai dai Barista Nuraini Jimoh wanda shi ne lauyan kariya ga wanda ake kara na shida Kamfanin Lamash ya soki rokon masu, inda ya kafa hujja da cewa a shari’a ta laifi ba a bayar da sammaci ta yin amfani da wasu kafofin sai dai hannu da hannu.

Alkalin kotun Mai sharia Usman Na’abba ya bayar da a sake mika wa wadanda ake kara sammaci sannan kotun ta dage sauraren shari’ar zuwa ranar 29 ga watan Afrilu, 2024

(Aminiya)

Kwamitin Binciken Kwato Kadarorin Gwamnati nlNa Jihar Kano Zai Gudanar Da Zama Ranar Litinin Mai Zuwa

Kwamitin shari’a na binciken kadarorin gwamnati da Gwamna Abba Kabir Yusuf na jihar Kano ya kafa domin binciken gwamnatin da ta gabata karkashin jagorancin tsohon Gwamna Abdullahi Umar Ganduje ya shirya gudanar da zamansa na farko a ranar Litinin 29 ga Afrilu, 2024.

Sakataren kwamitin Salisu Mustapha ne ya bayyana hakan a wata wasika da ya aikewa mai magana da yawun Gwamnan Kano a ranar Asabar.

Mustapha ya bayyana cewa zaman zai gudana ne a babbar kotu mai lamba 3 dake cikin sakatariyar Audu Bako a ranar Litinin 29 ga Afrilu, 2024 da karfe 10 na safe.

A farkon wannan watan ne Gwamna Yusuf ya kaddamar da wasu kwamitocin bincike na shari’a guda biyu (JCI) domin binciken almubazzaranci da dukiyar jama’a da tashe-tashen hankulan siyasa da kuma bacewar mutanen da suka yi a tsakanin shekarar 2015 zuwa 2023.

A yayin kaddamar da mambobin kwamitin, Gwamna Yusuf ya yi alkawarin hukunta duk wanda aka samu da laifi, inda ya jaddada kudirinsa na bankado tare da gurfanar da wadanda suka haddasa tashe-tashen hankulan siyasa a jihar kafin da lokacin zabukan da suka gabata.

Gwamnan ya bukaci kwamitin da suyi cikakken bincike a kan almubazzaranci da dukiyar al’umma da aka yi a zamanin gwamnatin da ta shude.

Ya kuma umurci mambobin kwamitin da su kiyaye mutuncinsu, su ci gaba da bin rantsuwar da suka yi, su kuma yi wa al’ummar jihar Kano hidima ta hanyar tabbatar da adalci. Gwamna Yusuf ya fayyace cewa shirin ba wai siyasa ce ko wani mutum aka yi ba, illa dai mayar da martani ne ga al’ummar jihar Kano.

Za ku iya tunawa dai an zabo alkalan manyan kotunan jihar Farouq Lawan Adamu da Zuwaira Yusuf da wasu fitattun mutane aka nada su a matsayin shugabanni da mambobin kwamitocin bincike guda biyu.

Ma'aikatar Ilimi Ta Kano Ta Fara Gangamin Wayar Da Kai Kan Shirin Gwamnati Na Ayyana Dokar Tabaci Kan Ilimi.

 

Yayin Da Tawagar Takai Ziyarar Karaye Da Masarautar Rano

A shirye-shiryen ayyana dokar ta-baci kan ilimi a hukumance da gwamnatin Alhaji Abba Kabir Yusuf, ma'aikatar ilimi ta jihar Kano ta fara gangamin wayar da kan jama'a kan sabbin manufofin ilimi.

A sanarwar da daraktan wayar kan jama'a na ma'aikatar, Balarabe Abdullahi Kiru ya sanyawa hannu, yace wata tawaga mai karfi a karkashin jagorancin kwamishinan ilimi na jihar a yau ta ziyarci masarautun Karaye da Rano domin wayar da kan al’ummar yankunan kan shirin gwamnati na ayyana dokar ta-baci kan ilimi.

Da yake jawabi a fadar Mai Martaba Sarkin Karaye Dr. Ibrahim Abubakar II, Kwamishinan Ilimi na Jihar Alhaji Umar Haruna Doguwa ya bayyana cewa a ranar 6 ga Mayu, 2024 gwamnatin jihar Kano za ta kafa dokar ta-baci a fannin ilimi.

Kwamishinan ya bayyana cewa da wannan sanarwar, ilimi zai kasance kan gaba, domin bangaren farko da ke samun fifikon gwamnati shi ne ginshikin ci gaban dan Adam.

A karkashin wannan manufar, Doguwa ya ce, gwamnati za ta fara gyara makarantu da dama, da horar da malamai da kuma samar da kayayyakin koyarwa domin rabawa ga makarantu.

Ya ci gaba da cewa sanarwar ta zama wajibi duba da irin mummunan halin da bangaren ilimin jihar ya tsinci kansa a ciki.

“Mai martaba, a lokacin da muka zo, mun gano cewa fannin ilimi yana cike da matsaloli da kalubale da ya kamata a magance domin ceto shi daga durkushewa baki daya.

“Domin yin haka, ya kamata mu fito da tsare-tsare da tsare-tsare da suka shafi inganta fannin ilimi, daya daga cikin irin wannan kokari da aka yi shi ne raba kayan koyarwa ga makarantu da daukar malaman BESDA a fadin jihar nan.” Inji Doguwa.

A cewar Kwamishinan, jihar ta gyara makarantu sama da 120 tare da inganta shirin ciyar da dalibai, inda ya kara da cewa nan ba da dadewa ba gwamnati za ta kaddamar da gagarumin rabon alli na makaranta da sauran kayayyakin koyarwa ga makarantu a fadin jihar.

Yayin da ya kai ziyarar wayar da kan Masarautar Rano, Kwamishina Doguwa ya jaddada bukatar sarakuna, gundumomi, kauye da masu unguwanni da su hada hannu wajen wayar da kan jama’a kan muhimmancin tura ‘ya’yansu makaranta domin inganta karatun dalibai a jihar.

A nasu jawabin, Mai Martaba Sarkin Karaye Alhaji Dr. Ibrahim Abubakar II da Sarkin Rano Ambasada Alhaji Kabir Muhammad Inuwa sun tabbatar da cewa Masarautar a shirye take ta wayar da kan al’ummarsu kan duk wata manufa ta ilimi da gwamnati ta fara.

Sarakunan sun yi ta yaba wa gwamnatin mai ci Alhaji Abba Kabir Yusuf kan sabbin tsare-tsare da ta mayar da hankali wajen farfado da harkar ilimi.

A kan shirye-shiryen koyar da sana’o’in hannu, sarakunan sun yabawa gwamnati kan yadda take yi na magance matsalar rashin aikin yi da ya addabi al’umma.

Hukumar 'Yansanda Ta Dawo Da Jami'anta Da Ta Janye A Hukumar Yaki Da Cin Hanci Ta Kano

Rundunar ‘yan sandan Najeriya ta dawo da jami'anta bakin aiki a hukumar yaki da cin hanci da rashawa ta Kano, kamar yadda shugaban hukumar Muhuyi Magaji ya tabbatar a wani jawabi da ya yi da manema labarai a safiyar ranar Juma’a a ofishinsa.

Magaji, a lokacin da yake jawabi, ya jaddada mahimmancin kyakkyawar alakar aiki ta kusan shekaru goma tsakanin hukumar da ‘yan sanda. Ya amince da kalubalen da ke tattare da yaki da cin hanci da rashawa, yana mai jaddada muhimmancin hadin kai daga hukumomin tsaro.

"Mun yaba da hadin kan da suke da shi da kuma kokarin jami'an tsaro na kawar da fargaba," in ji Magaji, inda ya bayyana yadda ake gudanar da binciken sirrin da ake yi. Ya kuma tabbatar wa da jama’a cewa duk da abubuwan da suka faru a baya-bayan nan, jami’an ‘yan sanda da na hukumar suna gudanar da ayyuka masu muhimmanci sosai.

Akwai al’amuran da ke da wuyar sasantawa, amma mun tsaya tsayin daka kan kwarewarmu, wanda ke nuna nasarar da muka samu,” in ji Magaji. Ya ba da misali da yadda jihohi irin su Bauchi da Binuwai suka nuna sha’awar su yi koyi da yadda Kano ke yaki da cin hanci da rashawa.

Da yake mika godiyar sa ga manema labarai kan goyon bayan da suka bayar, Magaji ya tabbatar da cewa hukumar ta jajirce wajen gudanar da ayyukan ta, ya kuma sha alwashin ba za a yi watsi da su ba. “Dole ne mu kasance masu juriya l,” in ji shi, yana mai tabbatar wa gwamnati da al’ummar jihar Kano sadaukarwarsu.

Da yake yabawa da kokarin hadin gwiwa da ‘yan sanda, Magaji ya danganta nasarar da hukumar ta samu da tallafin hadin gwiwa. "Akwai wadanda suke neman tsoratar da mu, amma muna godiya ga abokan hadin gwiwa da suka yi tsayin daka," in ji shi.

A karshe Magaji ya tabbatar da aniyar hukumar na tabbatar da adalci da rikon amana, inda ya yi alkawarin bin hanyar da ta dace ba tare da la’akari da kalubalen da ake fuskanta ba.

Shugaban NAHCON Ya Yabawa Gwamnan Imo Bisa Tallafawa Maniyyatan Jahar

Hukumar alhazai ta kasa NAHCON a yau ta karbi bakuncin gwamnan jihar Imo, Hope Uzodinma, wanda ya kai ziyarar ban girma a gidan alhazai dake Abuja.

A sanarwar da mataimakin daraktan yada labarai na hukumar, Mousa Ubandawaki ya sanyawa hannu, yace A jawabinsa na maraba, Malam Jalal Ahmad Arabi ya bayyana jin dadinsa da karbar bakuncin Gwamnan Jihar Imo a gidan Hajji.

Arabi ya bayyana Gwamna Uzodinma a matsayin wani ginshikin tallafi ga Hukumar tare da bayyana yadda ya yi kokarin ganin alhazan jihar sa da ke da niyyar shiga aikin Hajjin bana.

A cewarsa, “Kun kasance ginshikin goyon bayanmu a Hukumar ta hanyar goyon bayanku na ganin cewa Musulmin Jihar Imo sun samu damar shiga aikin Hajji. Kun tallafa mana a 2023 da ma bana duk da kasancewar kiristanci ne kuma jihar Imo jihar ce mafi rinjayen Kirista. A gare mu ku alama ce ta zaman lafiya tare da addini da hadin kai a kasar."

Ya kuma baiwa Gwamna Hope Uzodinma takardar yabo da lambar yabo ta 🥈 f nagari bisa goyon bayansa da inganta zaman lafiya da hadin kan addini.

A nasa martanin, Gwamna Uzodinma ya bayyana matukar jin dadinsa da karramawar da aka yi masa tare da jaddada imaninsa na ganin an zaunar da juna cikin lumana domin bunkasa ci gaba da wadata a jihar Imo da Najeriya baki daya.

Idan dai za a iya tunawa, Gwamnan na daya daga cikin gwamnonin kalilan da suka bayar da tallafi dangane da aikin Hajjin 2024 wanda ya baiwa alhazan jiharsa da ke da niyyar shiga aikin Hajjin bana.

Gwamna Abba Kabir Yayi Ta'aziyyar Rasuwar Marigayi Dr. Faizu Baffa Yola

Gwamnan jihar Kano, Alhaji Abba Kabir ya bayyana kaduwarsa bisa rasuwar Dakta Faizu Baffa Yola wanda ya rasu a yau (Alhamis) sakamakon rashin lafiya da ya yi yana da shekaru 74 a duniya.

Hakan na kunshe ne a cikin wata sanarwa da mai magana da yawun gwamnan, Sanusi Bature Dawakin Tofa ya rabawa manema labarai.

Gwamna Abba Kabir Yusuf ya bayyana a cikin wani yanayi na alhini game da gudunmawar da Marigayi Dokta Faizu Baffa Yola ya bayar wajen ci gaban harkokin kiwon lafiya a jihar da kuma wajensa da kuma yadda yake taimakawa bil’adama a kowane lokaci.

“Mun samu matukar kaduwa da labarin rasuwar Dr. Faizu Baffa Yola, wani kwararren likita wanda ya shafe tsawon rayuwarsa yana hidima ga al'uma a fannin kula da lafiya da sauran ayyukan jin kai.

“Abubuwan alkhairin da ya yi ba zai gushe ba saboda gudunmuwar da ya bayar a ci gaban jihar da kasa baki daya ba za a iya mantawa da shi cikin sauki ba kuma zai zama jagora ga masu son bin tafarki madaidaici.

“A madadin gwamnati da na al’ummar jihar nan, ina mika sakon ta’aziyyarmu ga iyalansa da al’ummar jihar, tare da addu’ar Allah Madaukakin Sarki da ya yafe masa ya kuma sa Aljannar Firdausi ta kasance a gidansa na karshe.” Gwamnan yayi addu'a 

Marigayi Dokta Faizu Baffa Yola ya kasance gogaggen Likita wanda ya ke aikin sirri kafin a nada shi kwamishinan lafiya a jihar Kano a zamanin marigayi Kanar Muhammad Abdullahi Wase.

An kuma nada shi Kwamishinan Albarkatun Ruwa a Kano a zamanin Marigayi Birgediya Janar Dominic Obukadata Oneya.

Ya shiga siyasar bangaranci kuma a lokaci daya ya tsaya takarar Sanatan Kano ta tsakiya a karkashin rusasshiyar jam’iyyar Republican Convention (NRC).

Ya rasu ya bar matarsa da ’yan’uwansa da ’yan uwa da dama ciki har da tsohon Kwamishinan Karkara da Raya Al’umma Dr. Mahmoud Baffa Yola, tsohon mai taimaka wa shugaban kasa, Hon. Abdurraman Baffa Yola da Ismail Garba Yola, Manaja a daya daga cikin reshen bankin First Bank da ke Kano.

Dr. Fa'izu Baffa shi ne likita na 5 dan asalin jihar Kano da ya yi aiki a Kano kuma ya ci gaba da aikin jinya da tiyata har ya rasu.

Gwamnan Kano Ya Bayar Da Kyautar Kujerar Hajji Ga Matashin Da Ya Samu Nasara A Gasar Haddar Alkur'ani

Gwamnan Jihar Kano, Alhaji Abba Kabir Yusuf, ya nuna  na karramawa tare da tallafawa masu hazaka na musamman a cikin jihar ta hanyar ba da kyautar kujerar aikin Hajji ga wani babban matashi.

A wani biki da aka gudanar a ofishinsa, Gwamna Abba Kabir Yusuf wanda Darakta na hukumar jin dadin alhazai ta jihar Kano, Alhaji Laminu Rabi’u Danbappa ya wakilta, ya sanar da basa kyautar kujerar Hajji ga Sheikh Ja’afar Habib Yusuf mai shekaru 16 

Hazakar Sheikh Ja'afar Habib Yusuf ta burge zukata da tunani ta hanyar haddar Alkur'ani mai girma da zurfin sanin abin da ke cikinsa. Musamman ma, yana da kyakkyawar fahimta ta kowace aya da inda take a cikin littafi mai tsarki, yana nuna sadaukarwa mara misaltuwa ga ban gaskiyarsa da koyarwarta.

Gwamna Abba Kabir Yusuf ya yabawa Sheikh Ja'afar bisa jajircewarsa da kuma ilimin Alkur'ani, inda ya bayyana shi a matsayin misali na hasken addini a jihar Kano.

Gwamnan ya jaddada muhimmancin renon matasa masu basira irin su Sheikh Ja'afar wadanda ke wakiltar shugabanni da jakadun jihar nan gaba.

Bayar da kyautar kujerar aikin Hajji ga Sheikh Ja'afar Habib Yusuf wanda ya fito daga Goron-Dutse a karamar hukumar Dala, ya zama alama ce ta karramawa da kuma jinjinawa irin nasarorin da ya samu a karatun Alkur'ani da kuma jajircewarsa na neman wayewar kai.

Gwamnatin jihar Kano dai na ci gaba da tsayawa tsayin daka wajen ganin ta inganta hazaka a kowane fanni, sannan ta yi alkawarin ci gaba da bayar da goyon baya ga shirye-shiryen da za su karfafa da kuma daukaka matasan jihar.

         

Tsananin Zafi: An Buƙaci Mutane su Ɗauki Matakan Kariya na Kiwon Lafiya

Yayin da ake yanzu haka ake fama da tsananin zafin, an yi kira ga al’umma da su ɗauki matakan kariya na kiwon lafiya domin kare lafiyarsu daga faɗa wa haɗari.

A sanarwar da Jami'in hulda da jama'a na ma'aikatar, Ibrahim Abdullahi ya sanyawa hannu, yace Kwamishinan Lafiya na jihar Kano, Dakta Abubakar Labaran Yusuf ne ya yi kiran a cikin wata sanarwar manema labarai da ta fito a yau Alhamis daga sashin yaɗa labarai na ma’aikatar, aka raba wa kafafen sadarwa.

Dakta Labaran ya ce yanayin zafin da ake ciki ya fara ne tun daga watan Maris na wannan shekara, wanda ya sanya ƙaruwar zazzaɓi da mace-mace, ya ƙara da cewa tun daga lokacin ma’aikatar lafiya ta shiga binciken gano haƙiƙanin abin da ke faruwa. 

Kwamishinan ya yi nuni da cewa al’ummar Kano sun san waɗannan watanni guda uku – Maris, Afrilu da Mayu, har ma da farkon watan Yuni – watanni ne na ta’azzarar zafin rana, da hakan ke janyo abubuwa masu yawa da suka haɗa da ƙaruwar zazzaɓin cizon sauro da cutar sanƙarau.

“Idan an lura za a ga watanni uku zuwa huɗu da suka gabata sauro ya yi ƙasa sakamakon yanayin sanyi, amma yanzu ya ƙaru saboda tsananin zafi; zafin ya ta’azzara zuwa matakin da zai iya taɓa ƙwaƙwalwa ko hanta ko kuma ƙoda, wanda kowane ɗaya daga cikin waɗannan sassa idan zazzaɓin cizon sauro ya taɓa yakan iya janyo halaka.

“Tsananin zafi a jihar Kano yanzu ya kai mizanin 43 zuwa 45, sannan iskar da ke yawo busasshiya ce, babu danshi a cikin ta. Wannan yanayi kan haddasa tsagewa a wata kafa a cikin hancin mutum da idan ya shaƙi ƙwayoyin cutar da ke haifar da cutar sanƙarau, kuma suka shiga cikin ƙwaƙwalwa suna iya haddasa masa cutar sanƙarau. Hakan ne ya sa ake ganin zazzaɓi, tsananin ciwon kai, suma da rasa rai na ƙaruwa”, in ji Dakta Labaran.

Ya kuma yi nuni da cewa tsananin zafin, har ila yau, na janyo cutar shanyewar ɓarin jiki saboda ƙarancin jini da ruwa da ake samu a jikin mutum sakamakon tsananin zafin, wanda kan iya haifar da matsalar ƙwaƙwalwa, musamman ga waɗanda suka manyanta, da masu aikin ƙarfi.

Daga nan sai kwamishinan ya shawarci mutane da su guji barin sauro yana cizon su ta hanyar kwana a gidan sauro, ko sanya raga a ƙofofi da tagogi ta yadda sauro ba zai iya shiga ɗaki ba, ko yin amfani da sinadarin kashe sauro na feshi ko na shafa a jiki ta yadda sauro ba zai sauka a jiki ba.

Dakta Labaran, haka kuma, ya shawarci mutane cewa da zarar sun ga alamun zazzaɓin cizon sauro a kai mutum asibiti domin a ba shi magani, yana mai jaddada cewa kada a bari sai ya kai matsayin da ya yi masa illar da ba za a iya komai a kai ba. 

Da ya juyo ga cutar sanƙarau kuwa, kwamishinan ya ja hankali mutane da su kaucewa cunkoso a ɗakunan taro da na kwanciya musamman waɗanda babu iska sosai, ya ƙara da cewa da zarar an ga mutum yana fama da zazzaɓi da ciwon kai, a hanzarta kai shi asibiti a duba don a tabbatar ba cutar sanƙarau ba ce.

Ya kuma buƙaci likitoci da idan mutum ya zo asibiti ɗauke da zazzaɓi a tsaya a duba shi sosai don a tabbatar ba cutar sanƙarau ba ce kada kawai a zaci zazzaɓin cizon sauro ne, inda ya tsoratar da cewa idan an bar cutar sanƙarau ta kwana ɗaya zuwa biyu a jikin mutum tana iya janyo halaka.

Kwamishinan ya kuma ja hankalin jama’a, musamman masu aikin ƙarfi, da su guji shiga rana, sannan su yawaita shan ruwa da samun hutu sosai domin gujewa kamuwa da mutuwar ɓarin jiki, yana mai tabbatar da cewa haka zai taimaka ƙwarai da gaske wajen kare mutum daga afkawa cikin matsala.

Sanarwa Ta Musammam Daga Hukumar Samar Da Ruwan Sha Ta Kano

Dangane Kokawar da jama’a suka yi kan karancin ruwa ya biyo bayan gyara Famfunan Ruwa na matatar ruwa ta Tamburawa wanda ya gurgunta ayyukan samar da ruwa daga wannan bangare 

Al’ummomin yankunan da sunayensu ke rubuce a kasa, su ne wadanda matsalar ruwan sha ta shafa a yankunansu. 

Don haka da zarar al’amura sun inganta, ruwa zai wadata a dukkanin yankunan.

Don haka Hukumar Ruwa ta Jihar Kano ta yi nadamar duk wata matsala da ta faru sakamakon karancin ruwan da aka samu a wadannan yankuna:

➤ NAIBAWA

➤ U/UKU

➤ KUNDILA

➤ GYADI GYADI

➤ TARAUNI

➤ KARKASARA

➤ NASSARAWA

➤ DANGAURO

➤ TUDUN BAYERO

➤ GARIN TAMBURAWA.

Duk da haka, wasu yankuna sun ci gaba da jin daɗin ayyukan samar da ruwa ba tare da katsewa ba musamman, ƙarƙashin Yankunan da aka lissafa

➤ PANSHEKARA

➤ DORAYI

➤ GASAU

➤ GAIDA

➤ SAMEGU

➤ SABUWAR GANDU

➤ SHARADA

➤ SABON TITI

➤ KOFAR FAMFO

➤ KOFAR NAISA

➤ KOFAR DANAGUNDI

➤ KABARA

➤ GIDAN SARKI

➤ GWALE

➤ SABUWAR KOFA

➤ AISAMI

➤ GAURON DUTSE

➤S/MAINAGGE

➤ BUK OLD SITE

➤ DUKAWUYA

➤ DAWANAU

➤ MULTARA

➤ BACHIRAWA

➤ KURNA

➤ REJIYAR LEMO da sauransu.

Nan Ba Da Jimawa Ba Matsalar Ruwa Za Ta Zama Tarihi A Kano - Kwamishina

Gwamnatin jihar Kano ta ce tana bakin kokarinta wajen ganin ta shawo kan matsalar karancin ruwan sha a birnin Kano da kewaye.

Kwamishinan albarkatun ruwa na jihar Dr Ali Haruna Makoda ne ya bayyana hakan a wata hira da manema labarai a Kano ranar Laraba.

“Muna aiki tukuru domin ganin mun gyara matsalar karancin ruwan sha a babban birnin jihar da kewaye, kuma nan ba da jimawa ba za a kawo karshen matsalar,” inji Makoda.

Ya dora alhakin kalubalen a kan cikakken kayan aiki, musamman a cibiyar kula da ruwa ta Tamburawa da ke samar da ruwa ga mafi yawan sassan birnin Kano.

Ya ce tsananin zafin da ake fuskanta a yankin shi ma ya jawo matsalar karancin ruwan, yayin da mutane ke amfani da ruwa mai yawa don jure yanayin.

A cewarsa, gwamnatin jihar ta gaji lalacewar sha’anin ruwa daga gwamnatin da ta shude wanda ba ta ba da kulawar da ya kamata ba wajen samar da ruwan sha.

A lokacin gwamnatin da ta shude, kwamishinan ya ce kashi 20 cikin 100 na bukatun ruwan jihar ne kawai ake samar da su, wanda a cewarsa bai wadatar ba.

“Amma yayin da muka shiga ofis, gwamnatinmu ta iya samar da sama da kashi 60 na bukatun ruwan al’ummarmu,” inji shi.

Ya bayyana cewa gwamnatin jihar na kashe naira biliyan 1.2 duk wata domin inganta samar da ruwan sha a yankin.

Irin wadannan kashe-kashen inji Makoda, sun hada da siyan man dizal akan kudi naira miliyan 400, da kuma naira miliyan 387 wajen siyan sinadarai da kuma biyan kudin wutan lantarki har naira miliyan 280 duk wata.

Ya kuma bayyana cewa gwamnati ta kulla yarjejeniya da gwamnatin Faransa kan kashe kudi Euro miliyan 63.4 domin gina kamfanin sarrafa ruwa na Kano karo na uku.

“Mun jajirce sosai wajen ganin an samu isasshen ruwan sha a Kano, dalilin da ya sa gwamnatin Abba Kabir Yusuf ke yin duk abin da za ta iya, ciki har da kashe dimbin albarkatu domin samar da isasshen ruwan sha a cikin tsohon birnin da kewaye.” Kwamishinan ya kara da cewa.

(Bizpoint)

Gwamna Yusuf Ya Isa Kasar Amurka Domin Halartar Taro Da Gwamnonin Arewa

Gwamnan jihar Kano Alh. Abba Kabir Yusuf ya isa kasar Amurka domin halartar babban taron tattaunawa da Cibiyar Zaman Lafiya ta Amurka ta shirya.

A sanarwar da Darakta Janar Mai kula da harkokin yada labarai na gwamnan, Sanusi Bature Dawakin Tofa ya sanyawa hannu, yace taron na kwanaki uku da gwamnonin Kano, Katsina, Zamfara, Kaduna, Niger, Sokoto, Kebbi, Jigawa, Plateau ke halarta, an shirya shi ne domin magance matsalar rashin tsaro a Arewacin Najeriya da kuma mafi kyawun zabi na dakile kalubalen.

Haɗin kai mai zurfi zai baiwa Gwamnonin wasu jihohin da ke fama da rikici zurfafa fahimtar yanayin barazanar tsaro, yanayin tattalin arziki, da kuma damar da za a yi kusa da shi don samar da kwanciyar hankali a Arewacin Najeriya.

Cibiyar Zaman Lafiya ta Amurka kuma za ta fadada ilimi kan karfafa rigakafin rikice-rikice a yankin, ta hanyoyin da ba na tashin hankali ba na shigar da kungiyoyin da ke dauke da makamai a matsayin madadin warware rikici.

Shirin dabarun da aka kulla a karkashin kulawar Dokta Joseph Sany, mataimakin shugaban Cibiyar Aminci ta Afirka ta Amurka, zai kuma mai da hankali kan daidaita manufofi da gudanar da zaman lafiya da kwanciyar hankali a Najeriya.

Taron wanda zai kare a ranar 25 ga Afrilu, 2024 na daga cikin kokarin Gwamnonin Arewa musamman na Arewa maso Yamma na tsara manufofin ci gaban yankin.

Hukumar Jin Dadin Alhazai ta Jihar Kano Ta Kammala Shirye-Shiryen Aikin Hajjin 2024 - Laminu Rabi'u Danbappa

Shugaban Hukumar Kula da Jin Dadin Alhazai ta Jihar Kano, Alhaji Yusif Lawan, ya bayyana a yau Laraba cewa sun samu nasarar kammala dukkan shirye-shiryen aikin hajjin 2024 a kasar Saudiyya.

A sanarwar da Jami'in hulda da jama'a na hukumar, Sulaiman Abdullahi Dederi ya sanyawa hannu, yace Wannan sanarwar ta zo ne a yayin gabatar da kayayyakin bulaguro bayan taron hukumar da aka gudanar a dakin taro.

Alhaji Yusif Lawan ya jaddada kudirin hukumar na ganin an shirya tsaf da kuma tashi zuwa aikin hajjin a kan kari, sakamakon tsare-tsaren masu inganci da suka yi.

An kula da kowane fanni na aikin hajji, tun daga kaya na hannu zuwa inufom din maza da mata, da hijabi na alhazai mata, da littafan jagororin aikin Hajji, wanda hakan ya baiwa alhazan Kano damar gudanar da tafiyarsu ta alfarma da kwarin gwiwa da kwanciyar hankali.

A nasa jawabin Darakta Janar na hukumar jin dadin alhazai ta jihar Kano, Alhaji Laminu Rabi’u Danbappa ya yabawa shuwagabannin da suka sa ido kan yadda ake gudanar da wadannan tsare-tsare.

Ya bayyana yadda hukumar ta himmatu wajen tabbatar da walwala da jin dadin alhazai, yana mai godiya ga masu ruwa da tsaki wajen ganin an samar da wadannan tsare-tsare.

Yayin da mahajjata ke shirin wannan tafiya ta ibada, hukumar na yi musu fatan samun lafiya da jurewa aikin Hajji.

Taron ya samu halartar daukacin mambobin hukumar da ma’aikatan gudanarwa na hukumar.

NAHCON Ta Bukaci Hukumomin Alhazai Su Mika Mata Rukunin Maniyyatansu Kafin Ranar Juma'a

Hukumar Alhazai ta kasa (NAHCON) na fatan baiwa hukumomin jin dadin Alhazai na Jihohi da Hukumomi da Hukumomin jin dadin Alhazai na Jihohi da su kammala hada-hadar maniyyata zuwa kungiyoyi 45 domin kammala sanya bayanansu a yanar gizo daga nan zuwa Juma’a 26 ga Watan 2024.

A sanarwar da mataimakin daraktan yada labarai na hukumar, Mousa Ubandawaki ya sanyawa hannu, yace Waɗannan ƙungiyoyin an yi su ne don sauƙi na bayar da biza a kan dandalin e-track na Visa na Saudiyya. Haka kuma ya yi daidai da manufofin Saudiyya na tilas a kan tara Tafweej don tafiyar Hajjin 2024.

Idan dai za a iya tunawa, Masarautar Saudiyya ta bullo da sabbin matakan gudanar da ayyukan Hajjin bana, daya daga cikinsu shi ne na wajabta tara maniyyata zuwa kungiyoyi 45. Don haka, takardar bizar Mahajjata za ta ba da biza ne kawai idan sun kammala rukuni na 45.

 

Haka kuma, NAHCON tana jan hankalin duk maniyyatan da ke son tafiya tare a rukunonin da ake bukata, da su hadu da hukumomin jin dadin Alhazai na Jihohi domin a hada su wuri guda, domin wannan ita ce hanya daya tilo da za a bi domin tafiya da wadanda kuke so.

 

Ya kamata a lura da cewa wadannan kungiyoyi 45 za su rika gudanar da ayyukansu na Hajji tare; tashi daga Najeriya, masauki da motsi a Makkah da Madinah, ayyukan Masha’ir, da komawa Najeriya.

 

Hukumar na son sake jaddada cewa wannan ita ce dama ta karshe da Saudiyya ta ba su na kammala dukkan shirye-shiryen tafiye-tafiyen rukuni ta hanyar niyya ga maniyyata aikin Hajjin 2024.

Bayan karewar wa'adin, dukkan mahajjata za su kasance a tsare tare da zababbun mambobin kungiyar da biza za ta bayyana tare.

Gwamnatin Kano Ta Sanya Dokar Ta Baci A Kan Fannin Ilimi

Daga Nasiru Yusuf Ibrahim 

Gwamnatin jihar Kano za ta kafa dokar ta-baci a fannin ilimi. 

Kwamishinan ilimi na jihar Alhaji Umar Haruna Doguwa ya bayyana haka a ranar Litinin a wajen taron karawa juna sani na kwanaki uku domin bunkasa shirin ilimi na bangaren na shekara wanda aka gudanar a Kaduna. 

Kwamishinan ya ci gaba da cewa a ranar 6 ga watan Mayun wannan shekara ne gwamnan jihar Kano Alhaji Abba Kabir Yusuf zai ayyana dokar ta baci a fannin ilimi. 

Doguwa ya ce da wannan sanarwar da aka yi niyya, ilimi zai jagoranci gaba, a matsayin abin da gwamnati ta sa a gaba. 

Kwamishinan ya bayyana cewa nan da makwanni biyu jihar za ta kaddamar da shirin shigar da dalibai, a masarautun biyar inda za su bayar da shawarwari da sarakuna, gundumomi, kauye da masu unguwanni domin inganta karatun dalibai a makarantun firamare. 

Doguwa ya bayyana cewa gwamnatin jihar ta amince da bukatu da dama da ma’aikatar ilimi ta gabatar. Don haka kwamishinan ya bayyana cewa nan ba da dadewa ba gwamnatin jihar za ta fara gyaran makarantu da yawa, tare da siyan kayan koyarwa domin rabawa ga makarantu. 

Idan har aka aiwatar da shi, kwamishinan ya ce jihar Kano za ta kasance abar koyi a bangaren ilimi ga sauran jihohi kamar yadda ta yi shekaru da dama da suka gabata. 

Idan dai ba a manta ba, gwamnatin jihar Kano ita ce ta farko ta bullo da tsarin ilimi na bai daya da makarantun kimiyya da fasaha da kuma hukumar kula da ilimin bai daya, wadanda a karshe aka yi su a jihohi da dama na tarayya. 

*Doguwa ya hori Malamai akan inganta Harkar koyarwa*

Kwamishinan ya yi kira ga malaman da ke karkashin ma’aikatan gwamnatin jihar Kano da su rungumi aikin su da mahimmancin abin da ya kamace su. 

Doguwa ya koka da yadda malamai da yawa ke zuwa makarantu sanye da tufafin da ba su dace ba wanda ke nuna su a matsayin ma’aikata masu rauni ko kuma rashin biyan albashi. Ya kara da cewa, duk da karancin albashi, malaman makarantu masu zaman kansu suna ganin sun yi ado da kyau kuma sun jajirce wajen gudanar da ayyukansu. 

*Majalisar dokokin Kano ta kara kasafin kudin ilimi da N3.7bn a shekarar 2024* 

A nasa jawabin shugaban kwamitin majalisar dokokin jihar Kano mai kula da harkokin ilimi Alhaji Sulaiman Mukhtar Ishaq (Mazabar Madobi) ya ce majalisar ta kara kasafin kudin bangaren ilimi na jihar Kano da sama da N3.6bn. Da wannan shiga tsakani, dan majalisar ya ce Kano ta kasance jiha ce da ta fi kowacce kasa rabon kudi a bangaren ilimi a Arewacin Najeriya. 

*PLANE ya samar da kayan koyarwa ga daliban Kano* 

A nasa jawabin, kungiyar jagororin hadin gwiwar ilmantarwa ga kowa da kowa a Najeriya (PLANE) Alhaji Umar Lawan ya yi alkawarin bayar da goyon baya don tabbatar da ajandar sake fasalin ilimi da kwamishinoni 14 a ma’aikatar. 

Ya kuma bada tabbacin goyon bayan jirgin a duk lokacin da Kano ta sanya dokar ta baci a fannin ilimi. STL ta tuna cewa kimanin wata daya da ya gabata, PLANE ta goyi bayan wata dabarar tattaunawa inda kwamishinan ilimi da ‘yan majalisar dokokin jihar Kano da sauran masu ruwa da tsaki suka bullo da tsare-tsare guda 3 domin aiwatarwa. 

Lawan ya bayyana cewa, PLANE na tallafa wa gwamnatin Kano domin gudanar da taron farfado da ilimi, inda ya ce tuni aka kafa kwamiti a kan haka. A cewar Lawan PLANE ya sayo manyan kayayyaki na koyarwa don ci gaba da rabawadaliban firamare a jihar. 

*Me yasa muke tsara taron AOP* 

A nasa jawabin daraktan tsare-tsare da bincike da kididdiga a ma’aikatar ilimi ta jiha, wanda shi ne Co-chair Accountability on State Education (K-SAFE) Alhaji Munzali Mustapha ya ce taron an yi shi ne domin bin diddigin aiwatar da shirin 2023 2AOP da tallafawa. Yawan jama'a na 2024 AOP don fannin ilimi. Sauran makasudin taron a cewarsa sun hada da kara karfin kungiyoyin tsare-tsare na sassan kan shirye-shirye da amfani da AOP wajen aiwatar da kasafin kudin shekara da kuma cimma sakamakon da ake sa ran. 

Taron ya gabatar da sakon fatan alheri daga Jami'an shirin AGILE da IDEAS Malam Nasiru Abdullahi Kwalli da Malam Sani Wada Bello da kuma sakataren asusun kula da ilimi na jihar Kano (K-SAFE) Dr Kabiru Hamisu Kura. *Nasiru Yusuf Ibrahim* *Shugaban Kwamitin Kula da Ilimi da Sadarwa,* *Majalisar Lantarki ta Jihar Kano akan Ilimi (K-SAFE).*

Kotu Ta Sauya Hukunci Kan Dakatar Da Ganduje A Matsayin Shugaban APC Na Kasa

Babbar kotun jihar Kano mai lamba hudu karkashin mai shari’a Usman Na’abba, wadda tun da farko ta yi   umarnin dakatar da Abdullahi Ganduje a matsayin shugaban jam’iyyar APC na kasa, ta yi watsi da wannan umurnin na korar dakatar da shi

A wani umarni na baya-bayan nan da kotun ta bayar kan tsohon gwamnan jihar Kano, wanda yanzu shi ne shugaban jam’iyyar APC mai mulki ta kasa, an haramtawa tsohon gwamnan jihar Kano gabatar da kansa a matsayin Shugaban jam'iyyar na kasa bayan wani Haladu Gwanjo da Laminu Sani Barguma da ke ikirarin cewa shi ne shugaba da sakataren jam’iyyar na APC a mazabar Ganduje a karamar hukumar Dawakin Tofa ta jihar, suka bayar da umarnin dakatar da Ganduje a matsayin shugaban jam’iyyar.

Sai dai kuma a wani yanayi na daban, alkalin babbar kotun jihar, Mai shari’a Usman Na’Abba, ya ce, a lokacin da ya yi watsi da umarnin da ya bayar a baya, ya ce da ya karanta takardar daukaka kara tare da takardar goyon bayan sakin layi na 27 da kuma rubutaccen adireshin mai kwanan wata 22. ranar Afrilu, 2024 da daya Glory Adah ya sanya hannu da Sakatariyar Shari'a a  lauyoyi na 4 wanda ake kara.

"Kuma bayan sauraron karar, Mista L. O. Oyewo Esq, tare da A. Falana Esq da J. Essiet Esq lauyoyin mai amsa kara na 4, an ba da umarni na wucin gadi."

“An ba da umarnin dakatar da aiwatar da umarnin wucin gadi da ke kunshe cikin hukuncin da kotun ta yanke a ranar 17 ga Afrilu, 2024 da ke ba da umarni ga bangarorin da su ci gaba da kasancewa a matsayinsu ranar 15 ga Afrilu, 2024. dangane da dakatar da wanda ake kara/masu kara na 4 daga wanda ake kara na 1 da kwamitin gudanarwa na gundumar Ganduje ya yi har zuwa lokacin da za a ci gaba da sauraren karar da kuma yanke hukunci na 4 

“Sai alkalin kotun ya dage sauraron karar zuwa ranar 30 ga Afrilu, 2024 domin sauraren karar.” A cikin umarnin kotun.

A wani labarin kuma, Sakataren jam’iyyar APC na jihar Kano, Alhaji Zakari Sarina, ya ce shugaban jam’iyyar APC na kasa, Alhaji (Dr) Abdullahi Umar Ganduje bai damu da ayyukan da wakilan da aka dauki nauyinsu a mazabar ta Ganduje suke aiwatar ba.

Ya mayar da martani ne a ranar Litinin din da ta gabata bayan wata takaddama kan sabon dakatarwar da wata sabuwar kungiyar da ta sune Shugabannin mazabar ta dakatar da Ganduje, kuma ya yi watsi da zargin da ake yi masa yana mai cewa ba komai ne.

Don haka ya bayyana cewa "daga bayanan da ake da su, wadanda ke aikata hakan  wasu yan siyasa ne siyasa da suke zubar da mutuncinsu don samun abun duniya," in ji shi.

(newseco.ng)

Gwamnatin Kano Ta Yi Alkawarin Mayar Da Karin Albashin Shekara-Shekara Ga Ma'aikata

Gwamnatin jihar Kano karkashin Alhaji Abba Kabir Yusuf, ta yi alkawarin dawo da biyan  karin kudaden da ake biyan ma’aikata a duk shekara, nan take bayan an gudanar da aikin tantance ma’aikata da tantance bayanan da aka yi.

A sanarwar da daraktan wayar da kan al'uma na hukumar, Bashir Habib Yahaya ya sanyawa hannu, yace Babban Akanta Janar na Jihar Kano, Alhaji Abdulkadir Abdulsalam ne ya bayyana hakan a lokacin wani taro da masu ruwa da tsaki kan yadda ake gudanar da aikin tantancewa da daukar bayanan ma'aikatan 

Alhaji Abdulkadir ya bayyana cewa tun bayan amincewar majalisar zartarwa ta jiha na gudanar da aikin da kuma abin da gwamnan jihar Alhaji Abba Kabir Yusuf ya kaddamar, nan da nan aka fara shirye-shirye tare da kara zage damtse don ganin an gudanar da aikin.

Ya ci gaba da cewa, gwamnatin jihar ta amince da kwamitoci biyu na dindindin kan aikin biyan albashin ma’aikata a matakin jiha da kananan hukumomi baya ga ‘yan fansho.

A nasa jawabin kwamishinan kudi da ci gaban tattalin arzikin jihar Alhaji Ibrahim Jibrin Fagge ya bayyana cewa gwamnatin jihar ta kaddamar da wannan aikin ne domin tantance adadin ma’aikatan ta domin kaucewa zurarewar kudaden jama’a.

A nasa jawabin shugaban kwamitin riko na biyan albashin ma’aikata na jiha, Alhaji Faruk Umar Ibrahim ya bayyana wasu ayyuka da shawarwarin kwamitin na sa kan yadda ya kamata a gudanar da aikin.

Ya ci gaba da cewa, kwamitocin biyu a shirye suke su karbi shawarwari da lura wadanda za su yi matukar amfani wajen gudanar da atisayen cikin nasara.

Tun da farko, a nasa jawabin, sakataren gwamnatin jihar (SSG), Dakta Abdullahi Baffa Bichi, ya umarci kwamitocin a maimakon rubuta lambar tantance bankin (BVN) a kan fom din a lokacin tantancewa.

Fiqhun Aikin Hajji: Matsayin Izinin Miji ga Matarsa

✍️ Mansur Sokoto

An tambayi Sheikh Muhammad bn Saleh Al-Uthaimin (rh): Idan namiji ya hana matarsa zuwa aikin Hajji ko yana da zunubi?

Sai ya amsa da cewa: "Eh, yana da zunubi kam in har ya hana ta zuwa Hajji alhalin sharuɗɗan Hajjin sun cika. Yana da laifi. Ina nufin idan misali ta ce masa, ga ɗan uwana zai tafi da ni aikin Hajji kuma ina da guzuri ba ni buƙatar ka ƙara mani kome, alhalin ba ta sauke farali ba. Ya wajaba ya yi mata izini. In kuma bai yi ba za ta iya yin Hajjinta ko ba da izininsa ba, sai fa in tana jin tsoron ya sake ta. A nan kam tana da uzuri". "Al-Fatawa" na Ibnu Uthaimin (21/115).

Fiqhun Wannan Fatawa:

1. Aikin Hajji yana da sharuɗɗa. Amma idan na farilla ne izinin miji ba ya cikin sharuɗɗan.

2. Ko da Hajjin farilla ne, ana buƙatar izininsa domin girman haƙƙensa da yake wajibi a kan ta. Idan ta tafi Hajji haƙƙoƙinsa da yawa za su faɗi.

3. Idan Macce ta samu dalilin yin Hajjin farilla wajibi ne Mijinta ya yi mata izini sai idan akwai wani dalili mai ƙarfi saboda haƙƙen Allah yana gaba ga nasa.

4. Idan Macce za ta yi Hajji bayan ta sauke farali wajibi ne ta samu izinin mijinta. Idan bai yi izini ba sai ta yi haƙuri ta wadatu da wasu ibadun ko kuma ta biya ma wani ya yi mata aikin Hajjin.

5. Idan an biya ma Macce kujerar Hajji tare da mijinta, a nan ya fi zama wajibi ya amince da tafiyarta, saboda idan suna tare da yawan haƙƙoƙinsa a kan ta ba su faɗuwa. 

6. Haƙƙen Allah yana gaba da na kowa har da miji (da iyaye). Don haka macce za ta iya yin aikin Hajjin farali tare da iyayenta ko yayyenta/ƙannenta ba da izinin mijinta ba idan an neme shi izinin ya ƙiya.

7. Wajabcin aikin Hajji na gaggawa ne ko yana da jinkiri?

Misali, idan mutum ya samu sukuni da halin zuwa Hajji a bana, wajibi ne ya yi Hajji a wannan shekarar? Ko zai iya yin jinkiri sai wata shekara ko wasu shekaru masu zuwa? Ra'ayoyi biyu ne na Malamai.

Ra'ayin farko shi ne na Imam Abu Hanifa da Imam Malik (rh) saboda rayuwa ba ta da tabbas, haka ma lafiya da samun iko suna iya kuɓucewa.

Ra'ayi na biyu shi ne na Imam As-Shafi'i (rh), saboda Manzon Allah (S) bai yi Hajji ba a shekara ta tara - alhalin an wajabta Hajji kuma an buɗe birnin Makka tun a shekara ta takwas, haka ma mafi yawan Musulmi ba su je Hajji a wannan shekarar ba, sai dai kawai Manzon Allah (S) ya wakilta sayyidina Abubakar (ra) da wasu daga cikin Musulmi suka tafi. Idan mutum ya samu ikon Hajji bana amma bai tafi ba, in ya je baɗi ba a cewa ramko ne ya yi. Don haka daman wajibin ba na gaggawa ba ne, in ji Imam Shafi'i (rh).

Bisa ga wannan fahimta ta biyu, miji na iya hana matarsa tafiya Hajjin farilla don ta jira har ya kimtsa ya samu halin tafiya tare da ita.

8. Maslahar auren Macce tana gaba da sauke faralin Hajji da gaggawa. Don haka, idan saɓa ma mijinta ta tafi aikin Hajji - ko da na farilla ne - zai iya janyo mata zawarci, za a ba ta shawarar ta saurara har ta samu izininsa a nan gaba. 

9. Yau da gobe ta nuna mana haɗurran da ke tattare da Hajjin Macce babu tsayayyen namiji tare da ita (akwai abubuwan da suka sha faruwa a birnin Makka waɗanda muka shaida kuma ba su da daɗi). Bisa ga haka, kuma gini a kan fahimtar Imam As-Shafi'i babu laifi miji ya jinkirta tafiyar matarsa bayan an biya mata kujera da zimmar su tafi tare misali a wata shekera.

10. Yana da kyau wanda zai biya ma Matar wani kujerar Hajji ko Umra - ko da mahaifinta ne ko ɗan uwanta - ya fara tuntuɓar mijinta don samar da maslaha da hana yamutsewar hazo. Idan kuma akwai hali sai a biya masu tare saboda kyautatawa da kuma kauce ma fitina.

11. Wani yakan hana matarsa zuwa aikin Hajji - ko da iyayenta ko yan uwanta sun biya mata saboda kishiyarta ba ta samu zuwa ba. Wannan ba uzuri ba ne, kuma da wannan dalili ba ya halalta ya hana mata sauke faralinta.

Cikakken sani yana wurin Allah maɗaukakin Sarki.

Hajjin 2024: Tawagar Amirul-Hajjin Bauchi Ta Gudanar Da Taron Kaddamar Da Aikin Hajji Tare Da Tabbatar Da Inganta Aikin Hajji.

Kwamitin Amirul-Hajj na jihar Bauchi mai mutane goma sha biyar ya bayyana aniyarsa na ganin an samar da isasshen jin dadin alhazan jihar da ke shirin zuwa kasar Saudiyya.

A sanarwar da sakataren tawagar Amirul Hajj din, Mohammed Haruna Barde ya sanyawa hannu, yace Amirul-Hajj Alhaji Usman Bilyaminu Othman ya yi wannan alkawarin ne yayin taron kaddamar da kwamitin da aka gudanar a gidan gwamnati Bauchi.

Alhaji Usman Bilyaminu Othman wanda shi ne Sarkin Dass ya lura cewa kwamitin zai yi nazari kan rahoton aikin Hajjin bara da nufin samar da mafita ga kalubalen da aka gano.

Da yake godiya ga Gwamna Bala Mohammed bisa amincewar da aka basu, Amirul-Hajj ya bukaci mambobin kwamitin da su yi aiki tare domin cimma burin da ake so.

A nasa bangaren, Sakataren zartarwa na Hukumar Jin Dadin Alhazai ta Jiha Imam Abdurrahman Ibrahim Idris ya ce hukumar ta yi isassun shirye-shirye domin tabbatar da gudanar da atisayen da ba a taba gani ba.

A cewarsa tare da goyon bayan Gwamna Bala Mohammed, Bauchi ta samu nasarar yiwa maniyyata aikin hajji sama da dubu biyu da dari shidda rijista wanda ya zarce na sauran jihohin kasar nan.

Mohammed Haruna Barde Dcos.

Sakataren tawagar Amirul Hajj.

Mataimakin Gwamnan Kano Ya Umarci Shugabannin Kwamitin Riko Da Su Ci Gaba Da Zama A Kananan Hukumominsu

Mataimakin Gwamnan Jihar Kano, Kwamared Aminu Abdussalam Gwarzo, ya umurci shugabannin kwamitocin riko na kananan hukumomi 44 da su zauna ko su koma kananan hukumomin da aka nadasu.

Gwarzo ya bayar da umarnin ne a jiya (Asabar) yayin da yake karbar sama da mutane 1000 da suka sauya sheka daga jam’iyyar APC zuwa New Nigerian Peoples Party (NNPP) daga Shanono a gidan gwamnati dake Kano.

Hakan na kunshe ne cikin wata sanarwa da mai magana da yawun mataimakin gwamnan, Ibrahim Garba Shuaibu ya raba wa manema labarai a ranar Lahadi.

Mataimakin Gwamna Gwarzo, wanda kuma yake rike da mukamin kwamishinan kananan hukumomi da masarautu, ya jaddada mahimmancin shugabannin kwamitocin riko su kasance cikin shiri a kananan hukumomin da aka nadasu.

Ya umarce su da su tafi zuwa majalisunsun kananan hukumominsu tare da fara ayyuka masu tasiri a sassa masu mahimmanci kamar kiwon lafiya, ilimi, da samar da ruwa.

Mataimakin gwamnan ya yi gargadin cewa gwamnatin jihar ba za ta amince da shugabancin wanda ba ya zama a yankinsa, ya kuma jaddada bukatar shugabannin su zauna a tsakanin al’ummar da suke wakilta.

Don tabbatar da bin ka’ida, Gwarzo ya sanar da shirin kai ziyarar ba-zata zuwa kananan hukumomi daban-daban domin tantance sadaukarwar da shugabannin kwamitin riko suka yi a ayyukan da aka ba su.

Duk da wannan umarni, mataimakin gwamnan ya tabbatar wa da jama’a kan kudirin Gwamna Abba Kabir Yusuf na aiwatar da shirye-shiryen da suka amfana da dukkanin yankunan jihar Kano.

A karshe ya bukaci jama’a su ci gaba da marawa gwamnati baya domin ganin an samu ci gaba da wadata.

Sama da mutum 1,000 'Yan APC Sun Koma Jam'iyyar NNPP

A wani gagarumin sauyi sama da mambobin jam’iyyar All Progressives Congress (APC) 1,000 na jihar Kano suka sauya sheka zuwa jam’iyyar New Nigeria Peoples Party (NNPP) a ranar Asabar.

Mutanen sun fito ne daga kananan hukumomin Shanono da Bagwai, mataimakin gwamna Aminu Abdussalam Gwarzo a madadin gwamna Abba Kabir Yusuf ne ya tarbe su a fadar gwamnatin jihar Kano.

Wata sanarwa da mai magana da yawun mataimakin gwamnan, Ibrahim Garba Shuaibu ya rabawa manema labarai, ya bayyana jin dadin Gwarzo na karbar wadanda suka sauya sheka. Ya jaddada cewa jam’iyyar NNPP ta ba da fifiko kan hadin kai kuma za a yi wa daukacin mambobinsu adalcin da ya dace.

A cewar Garba, mataimakin Gwamnan ya jaddada kudirin gwamnatin na aiwatar da shirye-shiryen da za su amfani daukacin jihar Kano, ya kuma bukaci a ci gaba da baiwa gwamnati goyon baya domin ci gaban jihar.

Da yake jawabi tun da farko, shugaban masu sauya shekar, Alhaji Haruna Babangida Abbas (Kosashe), ya bayar da misali da halayya da salon mulkin Gwamna Abba a matsayin dalilan da suka sa suka yi wannan yunkuri.

Ya kuma bayyana nadamarsu ga jam’iyyar APC a baya, ya kuma yi alkawarin yin aiki da jam’iyyar NNPP domin ci gaban Kano.

Shi ma da yake nasa jawabin, shugaban NNPP na Kano, Alhaji Hashimu Dungurawa ya yi maraba da sabbin mambobin tare da bada tabbacin shiga harkokin jam’iyyar.

Ya kuma ja hankalin ‘ya’yan sauran jam’iyyu ciki har da APC da su shiga jam’iyyar NNPP domin ci gaban jihar. 

Dungurawa ya kuma bukaci tallafawa shirye-shirye da manufofin gwamnati.

Taron ya samu halartar manyan mutane kamar kwamishinan kasafi da tsare-tsare na jihar Kano, Alhaji Musa Suleiman Shanono, da masu ruwa da tsaki na jam’iyyar NNPP da dama wadanda suka yi murnar shigowar sabbin mambobi.

Hukumar PHIMA Ta Rufe Wani Asibiti Bisa Karya Doka

A ci gaba da kokarin da take yi na tsaftace ayyukan cibiyoyin lafiya masu zaman kansu a fadin jihar, hukumar kula da cibiyoyin kiwon lafiya masu zaman kansu ta jihar Kano (PHIMA) ta rufe cibiyar Sassauka Clinic and Diagnosis Centre, Rimin Kebe.

Da yake bayar da dalilan da suka sanya aka rufe asibitin, Shugaban hukumar ta PHIMA, Farfesa Salisu Ahmad Ibrahim, ya bayyana cewa hakan ya faru ne sakamakon saba dokokin hukumar da asibitin ke yi.

A sanarwar da Jami'in hulda da jama'a na ma'aikatar lafiya ta Kano, Ibrahim Abdullahi ya sanyawa hannu, yace Farfesa Salisu ya bayyana cewa tun farko sunan asibitin da aka yiwa rajista da PHIMA ya sha bamban da sunan da ake amfani da shi a halin yanzu, inda ya ce sunan asibitin da aka yi wa rajista shi ne Sassauka Clinic and Diagnosis amma yana amfani da asibitin Sassauka ba tare da takardun da suka dace ba wanda zai basu damar yin amfani da shi. canza suna.

Shugaban ya ci gaba da bayanin cewa sun kuma kara ayyukansu ba tare da sanar da PHIMA ba, inda ya bayyana cewa sun canza asibitin daga asibitin farko na gado shida da aka amince da su zuwa gado arba’in.

Ya kuma bayyana cewa, dokar hukumar ta tanadi cewa dole ne a baiwa likitocin lafiya uku zuwa asibitin da zai iya gadaje arba’in, amma a bangaren asibitin Sassauka har yanzu likita daya ne ke kula da shi kuma ba kullum yake zuwa ba.

Farfesa Salisu ya koka da cewa hatta ma’aikatan da ke tallafawa da ke taimakawa wajen tafiyar da asibitin suna da wadatuwa sosai bisa ka’idar aiki.

Ya dogara ne a kan laifukan da aka lissafa a sama da sauran batutuwa, a cewar DG, an kulle asibitin kuma an gayyaci mai shi zuwa PHIMA a cikin mako mai zuwa don duba wace doka ta hukumar ta tsara a shiryar da shi daidai don ci gaba. aikin akan cika dukkan buƙatun.

Daga nan sai shugaban hukumar ya nanata kudirin hukumar PHIMA na ci gaba da tsaftace ayyukan cibiyoyin kiwon lafiya masu zaman kansu a jihar, inda ya bukace su da su ba hukumominsa hadin kai domin cimma burin da aka sanya a gaba, wanda ke samar da ingantacciyar hidimar kiwon lafiya ga jama’a.

Ya yabawa gwamna Abba Kabir Yusuf bisa kyakkyawar kulawar da ya baiwa tsarin kiwon lafiya na jihar ta hanyar samar da karfi da kayan aiki da ake bukata domin farfado da fannin domin ya dace da tsarin aiki a duniya.

Farfesa Salisu ya kuma yaba da irin goyon baya da jagoranci da Kwamishinan Lafiya Dokta Abubakar Labaran ya bai wa hukumar ta PHIMA da sauran hukumomin da ke karkashin ma’aikatar wajen gudanar da ayyukansu ba tare da tsangwama ba domin jama’ar jihar su samu lafiya da farin ciki.

Sauye-Sauyen Majalisar Zartarwa: Gwamna Yusuf Ya Sanar Da Ma'aikatun Da Ya Tura Sabbin Kwamishinoni Hudu

Gwamnan jihar Kano, Alhaji Abba Kabir Yusuf, ya aiwatar da kananan gyare-gyare a cikin majalisar zartarwa domin inganta  aiki a ma'aikatun jihar.

A cikin wata sanarwa da mai magana da yawun gwamnan, Sunusi Bature Dawakin Tofa ya fitar a ranar Alhamis, an jaddada cewa wadannan gyare-gyaren wani bangare ne na jajircewar Gwamna Yusuf na inganta harkokin mulki.

A yayin bikin kaddamar da karin kwamishinonin, masu ba da shawara na musamman, da mambobin hukumar zabe mai zaman kanta ta jihar Kano (KANSIEC), da mambobin hukumar kula da harkokin majalisar dokokin jihar Kano, Gwamna Yusuf ya bayyana cewa, sake fasalin zai baiwa kwamishinonin kwarewa daban-daban, a karshe. yana haifar da ingantaccen isar da sabis.

Daga cikin wadanda sauyin  ya shafa akwai Mustapha Rabi’u Kwankwaso, wanda aka nada a ma’aikatar matasa da wasanni, Hajiya Amina Abdullahi, wadda aka mayar da ita daga ma’aikatar aiyuka ta musamman zuwa sabuwar ma’aikatar agaji da yaki da fatara da aka kafa. Alhaji Abbas Sani Abbas, wanda aka mayar da shi daga ma’aikatar kasuwanci, kasuwanci da zuba jari zuwa ma’aikatar raya karkara da raya al’umma.

Gwamnan ya kuma bayyana cewa Hon. Hamza Safiyanu Kachako, tsohon Kwamishinan Raya Karkara da Ci gaban al’umma, za a tura shi wata ma’aikata ta daban da zarar an kammala gyara.

Alhaji Adamu Aliyu Kibiya, daya daga cikin sabbin kwamishinonin da aka rantsar, an nada shi ya jagoranci ma’aikatar kasuwanci, ciniki da zuba jari.

Gwamna Yusuf ya bukaci wadanda aka nada da su gudanar da ayyukansu cikin himma da sanin ya kamata domin bayar da gudunmawarsu wajen samun nasarar gudanar da gwamnati baki daya.

Zamu Iya Mayarwa Da Maniyyata RararKudi Saboda Karyewar Dala- NAHCON

Shugaban hukumar Alhazan Najeriya, Alhaji Jalal Ahmad Arabi ya ce akwai yiwuwar hukumar ka iya mayar wa maniyyata rarar kuɗin da suka biya sakamakon karyewar farashin dalar Amurka.

Alhaji Jalal Arabi ya shaida hakan ne a wata hira da kafar sadarwa ta DCL da ke intanet wadda kuma hukumar alhazan Najeriya ta wallafa a shafinta na X, ranar Alhamis.

"Idan misali ranar da muka yi shela dala tana naira 1000, sai ya zamana kai ranar da ka saka kuinka ka saka ne ranar da take naira 900, to ai ka ga akwai ranar naira 100. Wannan naira 100 ya kamata ma mu maida maka. Ba mu jira tana ta yin asa ba. To idan kuma ta ara yin sama fa?" In ji Jalal Arabi.

Ya ara da cewa "indai da rai da lafiya kuma idan dai mu ne a kan kujerar to ba za mu zauna a kan hakkin kowa ba da iznin Allah. Za mu tabbatar mun biya wannan rarar."

To sai dai shugaban hukumar ta Alhazan na Najeriya ba faɗi lokacin da za a mayar wa da maniyyatan rarar kuɗaɗen nasu ba.

A mafi yawancin lokuta dai hukumar ta Alhazai kan mayar wa alhazai rarar kudaɗen ne bayan kammala aikin Hajji.

A yanzu haka dai naira na ci gaba da samun tagomashi a kan dalar Amurka inda bayanai ke nuna farashin dala a kasuwar bayan fage na tsakanin naira dubu ɗaya da ƙasa da haka.

Ba Zamu Lamunci Yi Mana Katsalandan A Ayyukanmu Ba - EFCC

Hukumar da ke yaki da masu yi wa tattalin arzikin kasa zagon kasa ta yi kira ga jama’a  cewa laifi ne a hana jami’an hukumar gudanar da ayyukansu na halal.

A sanarwar da Shugaban sashen hulda da jama'a na hukumar, Dele Oyewale ya sanyawa hannu, yace Sashi na 38(2)(a(b) na dokar kafa hukumar EFCC ya sanya laifin hana jami'an hukumar gudanar da ayyukansu na halal. Masu laifi suna fuskantar daurin kurkuku na kasa da shekaru biyar.

Wannan gargadin ya zama dole bisa ga yadda mutane da kungiyoyin da Hukumar ke bincike ke kara ta'azzara na daukar doka a hannunsu ta hanyar daukar 'yan baranda domin dakile ayyukan EFCC.

A lokuta da dama, jami’an Hukumar sun yi taka-tsan-tsan wajen tunkarar irin wannan tada zaune tsaye domin gujewa tabarbarewar doka da oda. Abin takaici, ana ɗaukar irin wannan halin a matsayin alamar rauni.

Don haka hukumar ta yi gargadin cewa daga yanzu ba za ta lamunci duk wani yunkurin wani mutum ko kungiya na kawo cikas ga ayyukanta ba domin kuwa za a fuskanci hukuncin da ya dace.

DA ƊUMI-ƊUMI: Kotu ta tabbatar da dakatar da Ganduje a matsayin shugaban jam’iyyar APC

Wata babbar kotu a jihar Kano ta tabbatar da dakatarwar da aka yi wa shugaban jam’iyyar APC na ƙasa, Abdullahi Umar Ganduje.

A tuna cewa a kwanaki biyu da suka gabata ne shugabancin APC na mazabar Ganduje a Karamar Hukumar Dawakin Tofa, mahaifar Ganduje, ya dakatar da shi bisa zargin cin-hanci da rashawa da gwamnatin Kano ke yi masa.

A wata ƙwarya-ƙwaryar umarni, kotun, ƙarƙashin Mai Shari’a Usman Na’abba, ta hana Ganduje, wanda shine tsohon gwamnan Kano, nuna kan sa a matsayin shugaban jam’iyyar APC.

Na’abba ya kuma hana Ganduje yin wani taro ko daukar mataki a matsayin shugaban jam’iyyar har sai an kammala zaman sauraron karar.

Ya kuma hana shugabancin jam’iyyar na jiha shiga cikin maganar da take gaban kotu.

Dr. Ibrahim Sa’ad, a madadin biyu daga cikin shugabannin APC na mazabar Ganduje, mataimakin sakatare, Laminu Sani da mai baiwa jam’iyyar shawara kan harkokin Shari’a, Haladu Gwanjo ne ya shigar da karar.

Haka kuma kotun ta umarci waɗanda ake kara su hudu da suka haɗa da jam’iyar APC a matakin kasa da jiha da kuma shi Ganduje din da su tsaya a matsayin su daga 15 ga Afrilu zuwa 30 ga watan Afrilu lokacin da za a saurari karar.

(Daily Nigeria Hausa)

APC Ta Kano Ta yi Tir Da Dakatarwar Da Aka Yi Wa Ganduje, Ta Kuma Sanyawa Shugabannin Mazabar Takunkumi

Kwamitin ayyuka na jam’iyyar APC reshen jihar Kano, ya kakabawa jiga-jigan mazabar Ganduje takunkumi bisa dakatar da shugaban jam’iyyar na kasa, Dakta Abdullahi Umar Ganduje daga jam’iyyar.

Shugaban jam’iyyar APC na jihar Kano, Abdullahi Abbas, wanda ya bayyana hakan ga manema labarai a Kano a ranar Litinin din da ta gabata, ya ce an dakatar da shugabannin unguwar Ganduje na tsawon watanni shidda saboda wasu ayyukan da suka saba wa jam’iyya.

Abbas ya ce kwamitin ayyuka na jihar ya yi Allah-wadai da matakin dakatarwar sakamakon amincewa da matakin kwamitin karamar hukumar Dawakin Tofa na jam’iyyar.

“Muna da shaidar ganawar da jami’an gwamnatin jihar suka yi da wadanda suka dakatar da shugaban kasa na kasa, kuma kwamitin gudanarwa na jihar ya amince da sanya musu takunkumi na tsawon watanni shida, kuma an dakatar da su,” inji shi.

A ranar Litinin din da ta gabata ne shugabannin unguwar Ganduje a karamar hukumar Dawakin Tofa suka sanar da dakatar da Dakta Ganduje bisa zargin cin hanci da rashawa.

Da yake zantawa da manema labarai a babban birnin jihar, mashawarcin shari’a na gundumar Haladu Gwanjo, ya ce unguwar ta zargi tsohon gwamnan da aikata muguwar dabi’a da almubazzaranci da dukiyar al’umma a lokacin gwamnatinsa a jihar.

Gwanjo ya bayyana cewa ‘yan unguwar sun yanke shawarar dakatar da Gwamna Ganduje ne bayan kada kuri’ar amincewa da shi saboda zargin da ake masa na rashin iya wanke sunansa daga “zargin almundahana da dama, musamman faifan bidiyon dala da aka yi ta karramawa.

Amma Kwamitin Ayyuka na Jiha ya ce dakatarwar ba ta da inganci, ba ta da amfani, don haka ba za ta iya tsayawa ba.

(Prime Times)

Jam'iyyar APC Ta Dakatar Da Ganduje A Matakin Mazaba

Jam’iyyar  (APC) Mazabar Ganduje dake karamar hukumar Dawakin Tofa a jihar Kano ta dakatar da shugaban jam’iyyar na kasa Dr Abdullahi Umar Ganduje.

Mai baiwa jam’iyyar shawara kan harkokin shari’a na gundumar Ganduje Haladu Gwanjo ya sanar da dakatar da shugaban na kasa a wani taron manema labarai a Kano, ranar Litinin.

Gwanjo ya ce matakin dakatar da Dr Ganduje daga jam’iyyar ya biyo bayan karbar cin hanci da rashawa da gwamnatin jihar Kano ta yi masa.

A cewarsa, ‘yan majalisar sun yanke shawarar dakatar da zama shugaban kungiyar na kasa ne bayan da aka kada masa kuri’a saboda rashin iya wanke sunansa daga wasu zarge-zarge da ake yi masa na cin hanci da rashawa, wadanda suka hada da faifan bidiyon dala da ake yadawa inda ake zarginsa da aikata laifin. karbar cin hanci daga hannun ‘yan kwangila

Ya ce dakatarwar ta fara aiki ne daga yau 15 ga Afrilu.

Idan dai za a iya tunawa Gwamna Abba Kabir Yusuf ya kafa kwamiti guda biyu domin binciken cin hanci da rashawa da tashe-tashen hankula na siyasa tsakanin shekarar 2015 zuwa 2023 lokacin da Ganduje ya mulki jihar.

Bayan haka, wata babbar kotun Kano ta sanya ranar 17 ga Afrilu, 2024, domin gurfanar da Ganduje, da matarsa, da wasu mutane shida.

Za a gurfanar da su a gaban kuliya bisa tuhume-tuhume takwas da suka shafi cin hancin dala, karkatar da kudade da kuma karkatar da wasu kudade da suka hada da zargin karbar cin hancin Dala 413,000 da kuma N1.38bn da dai sauransu.

A cikin takardar sammacin da wakilinmu ya gani, sauran wadanda ake kara sun hada da Abdullahi Umar Ganduje, Hafsat Umar, Abubakar Bawuro, Umar Abdullahi Umar, Jibrilla Muhammad, Lamash Properties Ltd, Safari Textiles Ltd da Lesage General Enterprises.

Gwamnatin jihar Kano a karar da ta shigar a kan wadanda ake kara su 8 ta ce ta hada shaidu 15 domin gurfana a gaban Kotu.

An tsayar da ranar 17 ga Afrilu 2024 a gaban mai shari’a Usman Na’aba na babbar kotun jiha mai lamba hudu.

(SOLACEBASE)

Damuwata Game Da Al'ummata Ta Musulmin Arewa Kullum Karuwa Take - Farfesa Salisu Shehu

Hankalina yana ci gaba da tashi, damuwata game da al'ummata ta Musulmin Arewa kullum karuwa take.

Hankalina na ci gaba da tashi duk lokacin da na yi tinani gameda tabarbarewar iliminmu, alhali kuma ba a ma kama hanyar gyara ba. 

Hankalina na ci gaba da tashi saboda gamsuwa da na yi cewa tozarta 'ya'yan talakawa da jahilci da 'ya'yan talakawa 'yan uwansu suka yi, shi ne ummul khaba'isin yaduwar ayyukan laifi kamar su daba, jagaliya, sara-suka, fashi da makami, kidnapping, da sauransu. 

Tabbas, 'ya'yan talakawa, wadanda aka ilmantar da su FREE, kuma cikin cikakkiyar kulawa da gata, su ne yanzu suke madafun iko, su ne manyan civil servants, public office holders (shugabannin Gwamnati), wadanda suka mai da dukiyar Gwamnati ganima, suke wabtarta (satarta) gaba gadi, su ne suka rusa iliminmu, kuma suke hana 'ya'yan talakawa samun ingantaccen ilimi.

Wanda duk ya ji labarin yanda Musulmin Arewa suka yi barin dollars ( daloli) a Saudiyya, a Umurar Ramadan bana, tun daga hamshakan hotels na kusa da Harami, wadanda kusan duk mutanenmu ne suka kakkamesu, suka kankanesu, zuwa ga kashe-kashen kudi na FITAR hankali, dole takaici ya damu duk wanda ke da damuwa da makomar iliminmu. 

Zuciyata tana kara cika da takaici, idan na tina cewa, 'ya'yan talakawa irina, masu shekaru kamar nawa KO Sama da ni a shekaru , wadanda yanzu muka hana 'ya'yan talakawa 'yan uwanmu ilimi, abincin da ake ciyar da mu a makarantin boarding na sakandare har zuwa jami'ah, WALLAHI bama cin irin wannan abincin a gidajen iyayenmu. Kuma na kalubalanci duk wanda ya yi sakandare KO Jami'ah a shekarun 1970s zuwa early 1980s ya karyata wannan maganar da na yi. 

Hankalina na kara tashi idan na yi nazarin alkaluman adadin malamai a makarantunmu na primary da sakandare a Jihohin Musulmi na Arewa. A mafiya yawan Jihohin Arewa babu isassun Malamai a makarntun da suke kauyuka. Kuma akwai yara da suka yi digiri birjik amma ba a daukarsu aiki. Malamai suna mutuwa, da yawa kuma suna ritaya, amma ba a cike gurabansu. A irin wannan yanayin ne kuma za ka ga 'ya'yan talakawan da aka ilmantar da su a wadannan makarantun Gwamnati na kauyukan suna fantamawa su da 'ya'yansu cikin wani irin salon rayuwa na almubazzaranci, da barna, sharholiya, da hululu da alfahari da dai sauran munanan halaye na barnar da take alamta mugunta da keta da rashin tausayawa GA talakawa. 

Wata karya da ake ta raina hankali da rashin kunya ita ce cewa da ake wai ai babu kudi ne a Kasa. KO kuma wai yanzu dambu be ya yi yawa baya Jin mai.. Amma wannan bai taba hanasu rayuwar almuzzaranci da israfi da suke yi da dukiyar al'umma BA. Idan Ka kusancesu, ka ga yanda suke wadaka da dukiyar al'umma KO kaga tsari na rayuwarsu da iyalansu (life style dinsu) ba za ka taba zaton akwai matsaloli a rayuwar al'ummarmu BA. 

Hankalina na tashi idan na lura cewa, akasarin malamanmu hankalinsu baya kaiwa ga hango hatsarin da muke fuskanta a dalilin tabarbarewar iliminmu, balle su rika yawaita fadakarwa akai. 

Yanzu makarnatunmu na Gwamnati sun zama kufai. Musamman wadanda ba state capital suke ba. Sun zama kufai alal hakika, Kai Ka CE ragowar yaki ne. Idan na ga makarantun nan, sai na tina wadansu 'yan baitoci na Infiraji, inda Malam Aliyu Namangi, rahimahullahu yake cewa:

"IDAN NA RATSA KUFAI ZUBABBE,

SAI NA KAN TINA YAU DA GOBE, 

DA MUTANE TAI WA ZOBE,

YAU GA SARKI DA BABE, 

TA CIKASU DA KWANSUNAN MAHARBA,

DA GURIN SAI MASU IKO, 

YANZU BA KO MASU TARKO, 

SAI FA RIMAYE DA BOKKO,

TO FA MAI SON NUNA IKO, 

BA AKAI GA I SU A MALLAKA BA. 

DANDALINSU NA CIN ABINCI, 

BABU KOWA SAI KUMURCI,

DAKUNANSU DILA KA BARCI,

DA TANA DA RIKON AMINCI, BAWA JANGWARZO BA YA MACE BA".

Abu ne mai sauki Ka ji cewa a jiha guda an kashe rabin biliyan KO biliyan wajen tura mutane umura. Mafiya yawan wadanda ake turawa malamai ne, wadanda wadansu daga cikinsu sun je umura kamar sau ashirin KO fiye da haka. Ina ma da Malaman nan za su iya hakura su hada kansu su ce da Gwamna, mun jejje umuran nan, wadannan madudun kudade a sarrafasu wajen gyara iliminmu. Da za a iya samun haka, Wallahi da za mu ga canji mai kyau a makarantunmu na Gwamnati. 

Dole ne hankalina ya rika tashi duk lokacin da na tina cewa makomarmu a matsayin Al'umma BA za ta yi kyau ba matikar bamu shiga hankalinmu da taitayinmu mun gyara tsarin iliminmu BA. 

A dai dai wannan gaba nake tina baitocin Malam Sa'adu Zungur, rahimahullahu. Wadanda a cikinsu yake bayyana takaicinsa shi ma dangane da yanda muka yi watsi da al'amarin ilimi. Yana cewa'

"Shehu Abdullahi hakikatan ya bar mana Gadon gaskiya

Ilimi, hikima addini duka, da dabarar sarrafa Duniya

Muka lalata, muka wargaza, gashi yau ana mana dariya, 

Jahilci ya ci lakarmu duk, ya sa mana sarka har wuya,

 Ya sa mana ankwa hannuwa, ya daure kafarmu d tsarkiya

Bakunanmu ya sa takunkumi, BA zalaka sai sharholiya

Ilimi mai amfani duka,inda addininmu ya dogara,

In fa addini ya raunana, babu alheri nan duniya".

A can gaba, Malam Sa'adu Zungur ya ce:

"Mu dai ilimi muka tambaya, KO a London ko a Arebiya"..

A can gaba, bayan Malam Sa'adu Zungur ya kara zayyana wadansu illolin al'ummarmu, inda ya ke cewa:

"matikar 'yan iska na gari, Dan Daudu d shi da magajiya,

Da samari masu ruwan kudi, da maroka can a gidan giya ,

Matikar da musakai barkatai, da makaho KO da makauniya, 

Matikar yaranmu suna bara, Allah baku mu samu abin miya,

 A gidan birni da na kauyuka, babu mai tanyonsu a Hausa duk, babu shakka sai mun sha wuya. 

A Arewa zumunta ta mutum, sai karya sai kwambon tsiya,

Sai alfahari da yawan kwafa, GA hula mai annakiya,

Gorin asali da na dukiya sai Ka CE Dan annabi FARIYA. 

Kai Bahaushe bashi da zuciya, Zai sha kunya nan duniya".

A karshen dai Malam Sa'adu Zungur ya ce,

"WAGGA AL'UMMA ME ZA TA WO? A CIKIN ZARAFOFIN DUNIYA? 

Wadannan gwalagwalan baitoci Malam Sa'adu Zungur ya yisu ne sama da shekara HAMSIN (50). 

Amma me ya canja dangane da lamrinmu in banda karin lalacewar ilimi da tabarbarewarsa? 

Idan muka sake komawa wajen Malam Sa'adu Zungur, sai mu rufe wannan tanbihi da wani baitin nashi inda yake cewa: 

".MU DAI HAKKINMU GAYA MUKU, KO KU KARBA KO KU YI DARIYA ,

DARIYARKU TA ZAN KUKA GABA, DA NADAMAR MAI KIN GASKIYA".

Amma a karshen karshe, wajibi ne mu koma SHA KUNDUM, KANKAT, GAGARABADAU, AL'QUR'ANI, GAGARA GASA: 

Cikin Suratul Isra'i, Allah cewa Ya yi: 

{ وَإِذَاۤ أَرَدۡنَاۤ أَن نُّهۡلِكَ قَرۡیَةً أَمَرۡنَا مُتۡرَفِیهَا فَفَسَقُوا۟ فِیهَا فَحَقَّ عَلَیۡهَا ٱلۡقَوۡلُ فَدَمَّرۡنَـٰهَا تَدۡمِیرࣰا }

[Surah Al-Isrāʾ: 16]

Cikin Suratul An'am, Allah cewa Ya yi: 

{ وَكَذَ ٰ⁠لِكَ جَعَلۡنَا فِی كُلِّ قَرۡیَةٍ أَكَـٰبِرَ مُجۡرِمِیهَا لِیَمۡكُرُوا۟ فِیهَاۖ وَمَا یَمۡكُرُونَ إِلَّا بِأَنفُسِهِمۡ وَمَا یَشۡعُرُونَ }

[Surah Al-Anʿām: 123]

Cikin Suratul Hud, Allah Ya ce:

{ فَلَوۡلَا كَانَ مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِن قَبۡلِكُمۡ أُو۟لُوا۟ بَقِیَّةࣲ یَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡفَسَادِ فِی ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا قَلِیلࣰا مِّمَّنۡ أَنجَیۡنَا مِنۡهُمۡۗ وَٱتَّبَعَ ٱلَّذِینَ ظَلَمُوا۟ مَاۤ أُتۡرِفُوا۟ فِیهِ وَكَانُوا۟ مُجۡرِمِینَ }

[Surah Hūd: 116]

Cikin Suratul Ma'idah,Allah Ya ce:

{ وَتَرَىٰ كَثِیرࣰا مِّنۡهُمۡ یُسَـٰرِعُونَ فِی ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَ ٰ⁠نِ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُوا۟ یَعۡمَلُونَ (62) لَوۡلَا یَنۡهَىٰهُمُ ٱلرَّبَّـٰنِیُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ عَن قَوۡلِهِمُ ٱلۡإِثۡمَ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُوا۟ یَصۡنَعُونَ (63) }

[Surah Al-Māʾidah: 62-63]

{ لُعِنَ ٱلَّذِینَ كَفَرُوا۟ مِنۢ بَنِیۤ إِسۡرَ ٰ⁠ۤءِیلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِیسَى ٱبۡنِ مَرۡیَمَۚ ذَ ٰ⁠لِكَ بِمَا عَصَوا۟ وَّكَانُوا۟ یَعۡتَدُونَ (78) كَانُوا۟ لَا یَتَنَاهَوۡنَ عَن مُّنكَرࣲ فَعَلُوهُۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُوا۟ یَفۡعَلُونَ (79) }

[Surah Al-Māʾidah: 78-79]

{ قُل لَّا یَسۡتَوِی ٱلۡخَبِیثُ وَٱلطَّیِّبُ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ كَثۡرَةُ ٱلۡخَبِیثِۚ فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ یَـٰۤأُو۟لِی ٱلۡأَلۡبَـٰبِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ }

[Surah Al-Māʾidah: 100]

ALLAH YA BAMU IKON GYARAWA CIKIN SAUKI.